Gespreks- of groepsbegeleider zijn: hoe doe je dat?

Veel mensen vinden het leuk om een groepsgesprek te leiden. Maar dat is best moeilijk! Een goede gespreksleider kan het gesprek op gang kan krijgen, laat iedereen aan het woord komen en zorgt voor een open en veilige sfeer. Ook belangrijk: de ideale gespreksleider is iemand die niet in dezelfde situatie zit als de groepsleden. Heb je bijvoorbeeld een coming-out groep? Dan is het aan te raden om de groep te laten begeleiden door iemand die dit proces al heeft doorlopen en op een positieve manier hierop terugkijkt.

Criteria

  •  Onderschrijft het belang van de gespreksgroep.
  • Is zich bewust van de eigen invloed van [op?] jongeren en maakt daar geen misbruik van.
  • Onderschrijft de missie, omgangsvormen en gedragscode [interne link naar Veiliheid – gedragscode] van de organisatie.

Persoonlijke kenmerken

  • Vrijwilligersspirit: is bereid voor een kleine vergoeding een bijdrage te leveren.
  • Tolerant: kan accepteren dat anderen soms een andere visie hebben dan hij of zij zelf, staat positief ten opzichte van zowel lesbisch, homo als bi en transgender.
  • Flexibiliteit: kan plannen aanpassen aan de omstandigheden, improviseren.
  • Betrouwbaar: voor de groepsleden en voor de organisatie.
  • Inlevingsvermogen: kan zich goed inleven in de situatie van LHBT-jongeren.

Competenties

  • Toont durf, staat stevig in zijn of haar schoenen.
  • Neemt makkelijk het woord in een groep.
  • Heeft veel empathie voor een ander, laat zien mee te leven met een ander.
  • Is betrokken bij LHBT-jongeren.
  • Is in staat om feedback te geven en te ontvangen.
  • Is aanspreekbaar op zijn of haar houding en gedrag.
  • Weet waar zijn of haar grenzen liggen en hoe hiermee om te gaan.
  • Komt onbevooroordeeld en authentiek over.
  • Heeft een open en uitnodigende houding.
  • Maakt gebruik van de kennis van jongeren en sluit aan bij hun leefwereld.
  • Heeft inzicht in de verhoudingen in een groep (groepsdynamiek) en kan hiermee omgaan.
  • Is in staat jongeren te enthousiasmeren en motiveren.
  • Maakt gepast gebruik van humor.
  • Bekijkt zaken vanuit (multi)cultureel perspectief.

Niet-LHBT?

Kan iemand die zelf niet LHBT is een gespreksgroep leiden voor LHBT-jongeren? Ja, dat kan zeker! De groepsbegeleider moet dan soms iets harder werken om zich in te leven in de situatie van jongeren, maar de praktijk laat zien dat dit vaak prima lukt!

Taken van een groepsleider
Doelen van de bijeenkomst uitleggen en bewaken:

Een groepsbegeleider grijpt bijvoorbeeld in wanneer een coming-out groep alleen gaat over daten.

Zorgen voor een positieve sfeer:

Als je als begeleider zelf positief bent, wordt de groep dat vaak ook. Maak grapjes, wees enthousiast en geef complimenten.

Openheid stimuleren:

Openheid stimuleer je door complimenten te geven aan jongeren die open zijn (‘Wat goed dat je dit met ons deelt!’) en door zelf het goede voorbeeld te geven. Als je een voorbeeld uit je eigen leven geeft, stimuleert dat anderen om ook iets in te brengen. Belangrijk: let wel op dat je niet te veel ruimte inneemt met je voorbeeld. Het is bedoeld om anderen uit te nodigen om ook te vertellen, en niet om je eigen verhaal te vertellen.

Zorgen dat iedereen aan het woord komt:

Meestal zegt een aantal jongeren in de groep veel meer dan de anderen. Nodig de stille jongeren uit om ook een bijdrage te leveren. Begrens af en toe de jongeren die steeds het woord nemen (‘Wat leuk je dat je zo enthousiast bent. Ik zou nu graag iemand anders aan het woord laten.’)

Een rolmodel zijn?

Bij veel gespreksgroepen voor LHBT-jongeren is de groepsbegeleider ook een rolmodel: hij of zij is een voorbeeldfiguur voor de jongeren. Denk na of je die rol op je wilt nemen. Als je dat doet, zorg er dan voor dat je deze goed invult: geef voorbeelden van jezelf zonder de jongeren op te leggen hoe je dingen moet doen.

Bewaken van de regels

Als groepsbegeleider zie je erop toe dat iedereen zich aan de regels houdt. Zo niet, dan spreek je de groepsleden erop aan. En uiteraard geef je zelf het goede voorbeeld!

Tip: Gebruik gespreksstarters om het ijs te breken.

 

Speciaal voor nietalleenanders.nl zijn er gespreksstarters gemaakt om het gesprek over seksuele diversiteit onderling of met andere jongeren aan te gaan. Deze gespreksstarters gaan over allerlei thema’s; relaties, persoonlijkheid, verliefdheid, seksuele diversiteit en tolerantie/ vooroordelen.

Je kan ook een OpenUp training volgen waardoor je leert hoe met groepen jongeren in gesprek te gaan.

 

Bekijk bijvoorbeeld de .Openup gespreksstarters.

Er is ook een discussiespel ontwikkeld, om met deelnemers in gesprek te gaan over sociale acceptatie. Check de .Openup posters met vragen en de .Openup scorekaart die erbij hoort.