Wat als een jongere in de knoop zit met LHBT-gevoelens?

Als jongeren in de knoop zitten met hun LHBT-gevoelens is het belangrijkste dat zij andere LHBT-jongeren leren kennen om hun ervaringen mee uit te wisselen. Gesprekken met andere LHBT-jongeren vergroten hun gevoel van zelfvertrouwen en zelfacceptatie. Daardoor voelen jongeren zich minder eenzaam en blijven ze niet alleen rondlopen met gevoelens van wanhoop of depressiviteit. Als groepsbegeleider ben je dus altijd al op de goede weg. Maar wat doe je als een jongere meer nodig heeft?

Geef ruimte om vragen niet te beantwoorden
Wanneer je als begeleider ziet dat een deelnemer in je groep aarzelt of zenuwachtig wordt, geef hem of haar de ruimte om te zwijgen. Vragen of opmerkingen van anderen over iemands seksuele voorkeur of genderidentiteit kunnen confronterend zijn. Niet iedereen wil er in de groep direct over praten. Spreek af met de groep dat iemand niet hoeft te antwoorden. Je kunt zelfs afspreken dat er geen vragen meer aan hem of haar worden gesteld, maar dat de jongere zelf aangeeft wanneer hij of zij er iets over kwijt wil.
Vertel dat twijfels normaal zijn
Leg uit dat het heel normaal is dat je soms nog niet precies weet wat je seksuele voorkeur of genderidentiteit is. Jongeren denken vaak dat ze het precies moeten weten. Alsof er een eindresultaat bestaat. Geef aan dat er alle ruimte is om hierover te twijfelen of na te denken en dat jij hierbij kan helpen. Vertel ook dat het kan verschillen door een mensenleven heen, en dat het voor sommige mensen helemaal niet vaststaat. Laat merken dat je ook kunt praten over de dingen die je niet zeker weet. En in plaats van op identiteit – ‘ik ben bi, ik ben trans’ – kun je de nadruk ook leggen op gevoel: ‘ik voel me soms aangetrokken tot…’
Verken samen de mogelijkheden
Voor veel homo’s, lesbiennes en bi’s is ‘uit de kast komen’ de meest voor de hand liggende keuze. Voor transgenders kan een medische behandeling de meest logische stap zijn. Maar dat geldt niet voor alle LHBT’s! Voor sommige LHBT’s uit religieuze kringen of uit culturen waarin defamilie-eer erg belangrijk is, is dit geen optie. De vraag is dus altijd wat voor de jongere zelf mogelijk, prettig én veilig is. Verken daarom samen met de groep en eventueel in een aanvullend individueel gesprek met de jongere de verschillende mogelijkheden. Bijvoorbeeld: wil je het vertellen tegen je familie, op school of werk, op de sportclub of (nog) niet? Bij wie wil je open zijn en bij wie niet? En: in welke situaties wil je het wel vertellen en welke niet? Voor religieuze jongere kunnen ook vragen spelen zoals: hoe ga ik om met mijn geloof? Maar ook: hoe ga je om met een mogelijk dubbelleven?

  • Jongeren met een religieuze achtergrond vragen zich misschien af of zij een relatie willen met iemand van hetzelfde geslacht, of willen proberen alleen te blijven omdat ze dat meer in de lijn van hun geloof vinden. Ook kan een relatie betekenen dat ze de band met hun familie en de gemeenschap moeten verbreken
  • Houd rekening met jongeren in traditionele gemeenschappen voor wie openheid over hun seksuele voorkeur of genderidentiteit ernstige gevolgen kan hebben. Betrek in die situaties niet vanzelfsprekend de ouders of andere familieleden: hiermee kan de jongere in gevaar komen.
  • Voor transgenderjongeren spelen vragen zoals: Wil ik in behandeling bij een genderteam om in transitie te gaan? Of zie ik dat (voorlopig) niet zitten? Wil ik puberteitremmers of andere hormonen gaan gebruiken? Dat kunnen grote vragen zijn: een geslachtsaanpassende behandeling is niet niks! Maar het kan iemands enige uitzicht zijn op een gelukkig leven. Aan te raden is hierbij advies van Transvisie Zorg te vragen.

Grijp in bij onveilige situaties
Vermoed je dat er sprake is van verstoting, huwelijksdwang, opsluiting, terugsturen naar het land van herkomst, mishandeling, een gedwongen genezingsritueel of (doods)bedreiging vanwege het willen beschermen van de familie-eer? Neem dan altijd contact op met Steunpunt Huiselijk Geweld en de politie. Als de jongere dit zelf niet wil, kun je advies vragen aan deze instellingen zonder zijn of haar naam te noemen.
Vraag advies of verwijs door
Je kunt ook advies vragen aan een hulpverlener die veel afweet van de situatie van mensen met homo-, lesbische, bi- of transgendergevoelens. Vooral over de situatie van transgenders is in de reguliere hulpverlening nog weinig bekend. Daarover kun je terecht bij Transvisie Zorg. Hier kunnen ook jongeren en hun ouders terecht voor psychosociale hulpverlening. Hieronder vind je de namen en websites van verschillende instellingen  interne link; doorverwijzing