LHBT jongerengroep in Zoetermeer

‘de jongeren hebben zelf aangegeven wat nodig is’

Interview met Suzanne Luyken, Wijkjongerenwerker Oosterheem

Suzanne Luyken werkt als jongerenwerker bij het Buurtwerk in Zoetermeer. Toen zij 6 jaar geleden als jongerenwerker in Zoetermeer begon, zag zij dat er vanuit het jongerenwerk niets georganiseerd werd voor LHBT jongeren. Daarom zette zij zich in voor de start van een LHBT jongerengroep in Zoetermeer.

Hoe zijn jullie gestart?
‘Enkele jaren terug hebben we samen met het COC, het Bureau Discriminatiezaken en het Jongereninformatiepunt een oproep gedaan voor LHBT jongeren om een jongerengroep te starten in Zoetermeer. LHBT-jongeren gaven toen met name aan op zoek te zijn naar feestjes en uitgaansmogelijkheden, maar niet direct om zelf een jongerengroep te starten in Zoetermeer. Vanuit het jongerenwerk organiseren we activiteiten rondom Coming Out Dag en Paarse Vrijdag om acceptatie en bespreekbaarheid van LHBT te vergroten. Hierdoor kregen we steeds meer contact met jongeren die aangaven dat er in Zoetermeer te weinig te doen was en hier zelf wat aan wilden veranderen.Zes maanden geleden hebben we met een groep van 9 jongeren een bijeenkomst georganiseerd en samen met hen een plan gemaakt met activiteiten in Zoetermeer. Jongeren hebben zelf aangegeven wat er volgens hen nodig is: ze willen voorlichting geven, activiteiten organiseren en vooral andere LHBT jongeren leren kennen. Activiteiten die dus zowel gericht zijn op het bevorderen van acceptatie, als het versterken van zelfacceptatie, door ontmoeting en uitwisseling met elkaar.’
Hoe is jullie organisatie gegroeid?
‘We hebben de jongeren gevraagd om via hun eigen netwerk deelnemers te werven. En voor iedere bijeenkomst een introducee mee te nemen, een klasgenoot, of vriend/vriendin, die ook kennis wil maken met andere LHBT-jongeren. Daarnaast komen we als jongerenwerkers ook in contact met jongeren, die we informeren over het bestaan van de jongerengroep. Op deze manier zijn we in het afgelopen half jaar gegroeid tot een vaste kern van 36 jongeren, met daarnaast een aantal jongeren die af en toe meedoen met activiteiten. De leeftijd van de jongeren loopt uiteen van 14 tot 22 jaar.’
Hoe is jullie organisatie gegroeid?
‘We hebben de jongeren gevraagd om via hun eigen netwerk deelnemers te werven. En voor iedere bijeenkomst een introducee mee te nemen, een klasgenoot, of vriend/vriendin, die ook kennis wil maken met andere LHBT-jongeren. Daarnaast komen we als jongerenwerkers ook in contact met jongeren, die we informeren over het bestaan van de jongerengroep. Op deze manier zijn we in het afgelopen half jaar gegroeid tot een vaste kern van 36 jongeren, met daarnaast een aantal jongeren die af en toe meedoen met activiteiten. De leeftijd van de jongeren loopt uiteen van 14 tot 22 jaar.’
Werken jullie aan acceptatie van LHBT?
‘De jongeren hebben zelf aangegeven dat zij voorlichting willen geven om de acceptatie van LHBT’s te bevorderen. Afgelopen Coming Out dag hebben we daarom verschillende activiteiten georganiseerd. Zo hebben we een roze ‘Kom uit de kast’-kast neergezet in het centrum van Zoetermeer. En een van de jongeren kwam met het idee om een bord om te hangen met ‘knuffel de homo”, waar heel positief op gereageerd werd door het publiek. Binnenkort is ook de jaarlijks terugkerende ‘maand van de liefde’ op scholen in Zoetermeer. In die maand gaan we met een grote bus langs verschillende scholen in Zoetermeer om voorlichting te geven over o.a. LHBT. Dit doen we in samenwerking met de GGD, het jongerenwerk en COC Haaglanden.’
En aan zelfacceptatie? Hoe doen jullie dat?
‘De ontmoeting van LHBT-jongeren in de groep levert een belangrijke bijdrage aan zelfacceptatie. Er worden verschillende activiteiten georganiseerd, van filmavonden, karaoke avonden tot voorlichtingsavonden, bijvoorbeeld over pesten en geweld. Binnenkort staat er een LHBT-specifieke seksuele  voorlichting vanuit de GGD op de planning. De sfeer in de groep levert een grote bijdrage aan de zelfacceptatie van de jongeren: ze kunnen hier zichzelf zijn en bespreken met elkaar hoe zij met thema’s als relaties en coming out omgaan. In de groep kunnen jongeren kunnen bepaalde reserves loslaten, omdat ze elkaar begrijpen en bijv. geen rekening hoeven te houden met de nieuwsgierige, maar soms ook vervelende vragen van niet-LHBT leeftijdsgenoten. Daarnaast zorgt het leeftijdsverschil in de groep voor het positieve bijeffect dat jongeren die worstelen met hun toekomstbeeld, verwachtingen e.d. bij oudere jongeren kunnen zien hoe zij omgaan met relaties, studie etc. Hierdoor kunnen ook bepaalde vooroordelen, zoals dat homoseksuele relaties uit heel veel losse contacten bestaan weerlegd worden door het voorbeeld van een homojongen van 22 jaar die al 3 jaar een vaste relatie heeft.’
Wat is de rol van jongerenwerk hier in?
‘Jongeren worden m.n. bekend met de groep omdat ze geïntroduceerd worden door LHBT-jongeren zelf. Als jongeren aangemeld worden via bijvoorbeeld het Jongereninformatiepunt legt Suzanne Luyken vaak het eerste contact via WhatsApp. De ervaring leert dat jongeren over WhatsApp vaak al snel open zijn en vertellen over hun ervaringen en vragen. WhatsApp is hiervoor een heel laagdrempelig communicatiemiddel. Er is ook een groepsapp van de jongerengroep, waar nieuwe jongeren op basis van dit eerste contact aan toegevoegd kunnen worden. Soms herkennen ze in de appgroep ook jongeren vanuit hun omgeving en dat maakt de overgang naar deelname aan bijeenkomsten makkelijker en laagdrempeliger. Tegelijkertijd wordt in het eerste WhatsApp contact met het jongerenwerk ook duidelijk wat de intentie van een jongere is om deel te willen nemen. Als er twijfels zijn over de achtergrond of bedoelingen van een jongere, maakt Suzanne een afspraak voor een eerste persoonlijke ontmoeting. In sommige gevallen kan wat extra begeleiding net een extra duwtje geven waardoor jongeren hun schroom overwinnen om deel te nemen aan de groep. De veiligheid tijdens de bijeenkomsten is een belangrijke succesfactor. De jongeren gaan in de bijeenkomsten heel zorgvuldig met elkaar om. Er is een stilzwijgende afspraak dat alles wat hier besproken wordt niet zomaar naar buiten wordt gebracht. Tegelijkertijd is er veel ruimte voor grapjes en zelfspot, al weten de jongeren goed de grenzen te bewaken. En als er echt iets is, is de jongerenwerker aanwezig om dit te signaleren en hierover in gesprek te gaan.’
Werken jullie met projecten of subsidies? Wat zijn de belangrijke dingen die jullie hierin geleerd hebben?
‘Het ondersteunen van de LHBT-jongerengroep past binnen de reguliere opdracht van het buurtjongerenwerk in Zoetermeer. En daarmee dus ook binnen de reguliere subsidie die het jongerenwerk krijgt voor het ondersteunen van kwetsbare jongeren. Vanuit het jongerenwerk is er gelukkig veel vrijheid om op jongereninitiatieven in te springen en deze te versterken. Voor specifieke activiteiten is het wel nodig om extra geld aan te vragen. Deelname van Suzanne met een groepje jongeren aan de Niet alleen andersdag (19 nov. 2016) leverde informatie op om dit met fondsenwerving aan te pakken. We zijn er nu al achter dat er verschillende fondsen zijn die kleinschalige jongereninitiatieven willen stimuleren.’
Wat is jullie toekomstperspectief?
’Er is er binnenkort een gesprek tussen de wethouders en de jongeren, over de toekomst van de jongerengroep. Voor de zichtbaarheid en toegankelijkheid van de bijeenkomsten willen de jongeren graag een centralere ontmoetingsplek in Zoetermeer. Daarbij is het wel van belang dat de jongeren zich thuis voelen op een locatie en dat jongeren zich niet ongemakkelijk of bedreigd voelen door andere groepen die er komen. Dit lijkt in Zoetermeer wel te realiseren. Deze ontmoeting met de wethouder, om hun verzoek toe te lichten, bereiden we gezamenlijk voor. Dan ondersteun ik ze als jongerenwerker om hun vragen scherp te krijgen, zoals: Waaraan moeten wij voldoen om in aanmerking te komen voor een eigen plek?’
Wat zijn jullie gouden tips voor anderen jongerenwerkers/ ondersteuners?
‘Als jongerenwerk moet je niet de ogen sluiten, voor deze kwetsbare groep LHBT jongeren. “Ik ken ze niet, dus we hebben ze niet” gaat eigenlijk nooit op. Als je zichtbaar maakt dat er ook bij het jongerenwerk aandacht en plek voor ze is, dan durven ze ook naar je toe te komen. Wij doen dat als jongerenwerk bijvoorbeeld door aandacht te besteden aan speciale LHBT dagen, zoals Coming Out dag en Paarse vrijdag, dan hangt bij ons de Regenboogvlag uit en organiseren we activiteiten.Whatssapp is een laagdrempelig en toegankelijk medium om als jongerenwerker contact op te bouwen met LHBT jongeren. Digitale ontmoeting, als introductie naar fysieke ontmoeting werkt goed en maakt dat jongeren zich makkelijker kunnen uiten en hun ervaringen delen.’